Lasy - dobro ogólnonarodowe

Lasy, to ogólnonarodowe dobro pokrywające prawie jedną trzecią powierzchni naszego Kraju. Lasy to skomplikowana biocenoza żywych organizmów roślinnych i zwierzęcych. Las reguluje czystość powietrza, retencjonuje wodę, jest naturalną osłoną przeciwwietrzną chroniąca gleby przed erozją, reguluje warunki klimatyczne w jakich żyje człowiek. Jest miejscem odpoczynku i rekreacji, zbioru płodów runa leśnego, oraz produkcji najlepszego surowca odnawialnego, jakim jest drewno.

To także miejsce pracy ponad stu tysięcy obywateli zajmujących się lasem. To dobro, które pielęgnujemy, chronimy, użytkujemy i pomnażamy dla przyszłych pokoleń. To również niebagatelne przychody dla Państwa z tytułu płaconych podatków. Lasy Państwowe to jedna z nielicznych jednostek państwowych, do których Budżet Państwa nie musi dopłacać.
Wstęp do Lasów Państwowych jest wolny dla wszystkich.

Biocenoza leśna musi być w równowadze. Nierozważne faworyzowanie lub zniszczenie jednego elementu tego zbiorowiska, powoduje zachwianie równowagi, która w efekcie może doprowadzić do katastrofy ekologicznej.

Jeżeli chcemy, aby las pochłaniał dwutlenek węgla, zatrzymywał wodę, był miejscem życia wielu organizmów żywych, dawał miejsce do odpoczynku i rekreacji, stanowił źródło naturalnych zasobów płodów runa leśnego - musimy dbać o jego bioróżnorodność. Ta bioróżnorodność może stać w sprzeczności z ekonomicznym pojęciem rentowności leśnej - czyli tym, co zrobić, aby właściciel otrzymywał jak najlepszy dochód z każdego hektara w wymiarze finansowym.

Niestety, do dnia dzisiejszego nie ma metodyki wyceny korzyści z tytułu: życia w czystym środowisku, bezpieczeństwa z tytułu retencjonowania wody, pochłaniania dwutlenku węgla, pozytywnego wpływu lasu na zdrowie. Nie ma również metodyki oceny przychodów społeczeństwa ze zbioru: grzybów, jagód, jerzyn, malin itp. Nie ma również możliwości wyceny oraz zapłaty wynagrodzenia z tytułu realizowania wszystkich tzw. pozaprodukcyjnych funkcji lasu.

Jeżeli zarządca chciałby pojmować lasy przez pryzmat maksymalnych dochodów, musiałby sadzić plantacje drzew szybkorosnących, które dają duży przyrost masy drewna, a jednocześnie kompletnie wyjaławiają glebę i redukują bioróżnorodność zbiorowiska leśnego - skutki takiego działania odczułyby dopiero następne pokolenia.

Aby do tego nie dopuścić, nauka leśna zwana urządzaniem lasu uczy: jak? gdzie? kiedy? ile? co? chronić, ciąć, odnawiać - aby nie naruszyć lecz pomnażać zasoby zbiorowisk leśnych. Nie jest to prosta nauka, gdyż uczy nas projektowania dla kilku pokoleń właścicieli lub zarządców (średnio ten cykl trwa 120 lat). Mądre stosowanie tej nauki zapewnia zachowanie zasobów leśnych w stanie nie pogorszonym - pomimo pojawiających się co jakiś czas klęsk biotycznych i abiotycznych. Wielką mądrością wykazał się Stwórca, tworząc tak piękny, skomplikowany organizm jakim jest las.

Leśnicy i ich etos

Grupa zawodowa Leśników to specyficzna grupa zawodowa, która w znaczącej większości traktuje swoją pracę jak misję, powołanie.

1. Leśnik aby dobrze wypełniać swoją misję musi rozumieć i miłować las, umieć czytać ze zrozumieniem tę Wielką Księgę Przyrody, gdyż jak to bywa ze zborowiskami organizmów żywych, każdy jest inny i nie ma możliwości ustalić dla nich sztywnych reguł działania. Dlatego zawsze musi się zastanowić, co zrobić, aby nie szkodzić a pomóc. Do tego nie wystarczy wiedza, lecz również koniecznym jest serce i umiłowanie lasu.
2. Musi być gruntownie wykształcony - tak aby znać zależności w zbiorowiskach organizmu leśnego oraz potrzeby danego organizmu w konkretnej sytuacji.
3. Musi mieć doświadczenie zawodowe, które zdobywa się przy starszym doświadczonym leśniku.
4. Leśnik musi mieć powołanie, które nie rozdziela życia na godziny pracy i życie prywatne, gdyż las nie zna godzin urzędowania i w przypadkach losowych leśnik poświęca się dla lasu, często kosztem rodziny i innych zajęć prywatnych.
5. Leśnik pracuje na otwartym magazynie, dlatego musi charakteryzować się: uczciwością, gospodarnością, prawością i sumiennością.
6. Leśnikowi powierzono do opieki znaczącą część majątku narodowego, dlatego musi dbać nie tylko o utrzymanie tego dobra lecz również o pomnażanie go dla przyszłych pokoleń. Robi to mając świadomość, że nie jest właścicielem ani panem lasu a jedynie jego gospodarzem i stróżem, wierząc że przyszłe pokolenia będą zadowolone z efektów jego pracy. Leśnik niejako pośredniczy między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością w przyrodzie.
7. Leśnik musi być mądrym, gościnnym, cierpliwym przewodnikiem i nauczycielem społeczeństwa, które odwiedza las, kocha go, czerpie z niego korzyści.
8. Musi współpracować ze wszystkimi organami władzy w zakresie ochrony środowiska i być przy tym: cierpliwy, merytoryczny i konsekwentny w zakresie ochrony praw przyrody.
9. Dobry leśnik miłuje honor a szczególnie honor zawodu leśnika.
10. Leśnik chroni przyrodę przed zewnętrznymi zagrożeniami.
11. Każdy z leśników na co dzień jest niewiele wymagającym obywatelem lecz gdy pojawia się najwyższe zagrożenie dla lasów, stać go na poświęcenie - jak to się zdarzyło w roku 1999, gdy leśnicy w trzy tygodnie zebrali ponad 500 tys. podpisów pod pierwszą inicjatywą obywatelską w sprawie ustawy o zachowaniu strategicznych zasobów naturalnych kraju, czy w roku 2010 gdy co trzeci leśnik pojechał pod Sejm aby zaprotestować przeciwko nierozsądnej próbie włączenia Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych, która groziła paraliżem naszej działalności.
12. Leśnik musi być pokorny i wrażliwy wobec praw przyrody, ciągle się ich uczyć i wyciągać wnioski na przyszłość. Pomaga w tym wiara w Boga, że to co zostało przez Boga stworzone jest dobre.

Błogosławiony Jan Paweł II i lasy

Jan Paweł II dla większości leśników nadal jest niekwestionowanym autorytetem, który we wszystkich Homiliach wygłoszonych przez Papieża Pielgrzyma a wcześniej Kardynała, Duszpasterza akademickiego przekazywał nauki, które my leśnicy przyjmowaliśmy jako te skierowane wprost do nas. W tym roku upływa 35. rocznica powołania naszego Wielkiego Rodaka na Tron Piotrowy. Inicjatorzy koncertów to grupa wiekowa, która w roku powołania Błogosławionego Jana Pawła II, rozpoczynała swój kontakt z leśnictwem. Piękne to były dni, pełne wiary, że Papież Polak zmieni oblicze naszej Ojczyzny.

Jan Paweł II pisał o naszych lasach w 1979 roku:

Wielki, bogaty obszar, zespolony z całym krajobrazem, podprowadzony z każdej strony pod horyzont - a w dole Wisłok jak wstęga przeźroczysta, przez którą przebijają kamieniste progi dna, a dalej domy, osady ... Dziś, kiedy się modliłem, pomyślałem, że ta góra i cały ten obszar wokół niej jest i został tym, czym jest, dlatego że był i jest obszarem szczególnej obecności Boga.

W roku 1991 w trakcie kolejnej Pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny leśnicy przygotowali zasadniczą reformę leśnictwa, a jednocześnie w prawie wszystkich miejscach nawiedzeń uczestniczyli czynnie w przygotowaniu wizyt Papieskich. Wzmocnieni naukami Papieża, w dniu 21 września 1991 roku doprowadzili do uchwalenia nowoczesnej ustawy o lasach, która skutecznie przeprowadziła polskie leśnictwo przez okresy transformacji ustrojowej.

W 1999 roku pojawiły się projekty: poselski i rządowy zakładające użycie lasów Skarbu Państwa na cele reprywatyzacji oraz przyznawania ich jako rekompensat osobom prywatnym za inne mienie znacjonalizowane. Wtedy w czerwcu 1999 w Zamościu Jan Paweł II powiedział:

Bóg w kolejnych dniach stworzenia, patrzył niejako na dzieło swojego zamysłu i widział, że wszystko, co uczynił było dobre ... Na końcu uczynił Bóg człowieka ... Jemu zawierzył całą wspaniałość świata, aby ciesząc się nim i korzystając z jego dóbr, w sposób wolny i rozumny twórczo współpracował w doskonaleniu Bożego dzieła ... Piękno tej ziemi skłania mnie do wołania o jej zachowanie dla przyszłych pokoleń. Jeśli kochacie tę ojczystą ziemię, niech to wołanie nie pozostanie bez odpowiedzi! ... Zwracam się w szczególny sposób do tych, którym powierzona została odpowiedzialność za ten kraj i za jego rozwój, aby nie zapominali o obowiązku chronienia go przed ekologicznym zniszczeniem! Niech tworzą programy ochrony środowiska i czuwają nad ich skutecznym wprowadzaniem w życie! Niech kształtują nade wszystko postawy poszanowania dobra wspólnego, praw natury i życia! Niech ich wspierają organizacje, które stawiają sobie za cel obronę dóbr naturalnych! W rodzinie i w szkole nie może zabraknąć wychowania do szacunku dla życia, dla dobra i piękna. Wszyscy ludzie dobrej woli winni współdziałać w tym wielkim dziele. Każdy z uczniów Chrystusa niech weryfikuje styl swego życia, aby słuszne dążenie do pomyślności nie zagłuszyło głosu sumienia, które waży to, co słuszne i prawdziwie dobre...

Zainspirowani tymi słowami skutecznie przekonaliśmy rządzących, aby odstąpili od tych projektów ustaw. Aby zabezpieczyć lasy przed kolejnymi próbami ich dezorganizacji - powstała wspomniana ustawa o zachowaniu strategicznych dóbr naturalnych kraju. Jan Paweł II często błogosławił naszym lasom przestrzegając nas abyśmy zachowali to dobro dla przyszłych pokoleń.

Mając to na względzie zasłuchajmy się w Koncert Jemu poświęcony, w wykonaniu Symfoników Pomorskich wraz z solistami.

Życzę państwu niezapomnianych wrażeń i przeżyć duchowych.

Przewodniczący KSZNOŚiL
NSZZ "Solidarność"
Zbigniew Kuszlewicz