Metropolię szczecińsko-kamieńską, oprócz archidiecezji ze stolicą w Szczecinie, tworzą również dwie diecezje: koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska, gdzie mieszkają w sumie około 3 miliony wiernych. Terytorialnie jest to największa prowincja Kościoła Rzymskokatolickiego w Polsce - 38 199 km2. Metropolia szczecińsko-kamieńska rozpościera się na obszarze całych województw zachodniopomorskiego i lubuskiego, obejmując również zachodnią część województwa pomorskiego oraz północne fragmenty województw wielkopolskiego i dolnośląskiego.
Metropolia szczecińsko-kamieńska to w całości tereny tzw. Ziem Odzyskanych, które przed II wojną światową nie należały do II Rzeczypospolitej. Pierwsza diecezja na omawianym terenie powstała w pamiętnym roku 1000, kiedy do Kołobrzegu przybył bp Reinbern. Biskupstwo miało charakter misyjny i obejmowało tereny, które wyznaczały rzeki: Odra, Warta, Noteć i Wisła. Po kilkunastu latach na Pomorze powrócił jednak element pogański i biskupstwo przestało istnieć. Dopiero św. Otton z Bambergu (ur. ok. 1060, zm. 1139; patron archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej) dokonał skutecznej ewangelizacji Pomorza. W roku 1140 r. powstała diecezja pomorska, zwana później kamieńską, która skupiała wiernych katolików tego terenu aż do reformacji Marcina Lutra. W latach 1134-1598 istniała także diecezja lubuska, której teren znajduje się obecnie m.in. w granicach diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Generalnie od czasów reformacji, aż do zakończenia II wojny światowej, czyli przez ponad czterysta lat, były to tereny w ogromnej większości zamieszkałe przez ewangelików.
Od 1945 r. większość mieszkańców Pomorza Zachodniego i Środkowego oraz Ziemi Lubuskiej to wierni Kościoła Rzymskokatolickiego. Stało się tak za sprawą zmiany granic Polski, gdyż przeważająca większość dotychczasowych mieszkańców wyjechała za Odrę, natomiast ich miejsce zajęli repatrianci i przybysze z różnych części II Rzeczypospolitej. Prymas Polski August kard. Hlond, na mocy otrzymanych od Stolicy Apostolskiej pełnomocnictw, 15 sierpnia 1945 r. ustanowił tymczasową administrację kościelną na Ziemiach Odzyskanych. Powstała wówczas m.in. Administracja Apostolska Kamieńska, Lubuska i Prałatury Pilskiej ze stolicą w Gorzowie Wielkopolskim na czele której stanął ks. Edmund Nowicki, późniejszy biskup gdański.
Dzisiejsza metropolia szczecińsko-kamieńska posiada granice bardzo zbliżone do dawnej administracji gorzowskiej i możną ją uznać za spadkobierczynię tej jednostki kościelnej, która funkcjonowała do 1972 r. Obecnie (od 2010 roku) trwa I Synod Metropolitalny, który zaangażował duchowieństwo i wiernych wszystkich trzech diecezji do wspólnego wypracowania modelu duszpasterskiego, również w kontekście duszpasterstwa trzeźwości. Tereny, które chcemy w tym tekście przybliżyć mieszkańcom innych części Polski, od 1945 r. zostały otoczone opieką gorliwych duszpasterzy, którzy chętnie angażowali się w apostolat trzeźwości. Z ramienia kurii gorzowskiej, od 1958 r. akcjami trzeźwościowymi w administracji kierował ks. Izydor Ździebło. Zaś pierwszym mianowanym duszpasterzem ds. trzeźwości został w 1967 r. o. Bogusław Rosochacki OFMCap.
Normalizacja pracy duszpasterskiej na omawianym obszarze nastąpiła 28 czerwca 1972 r., kiedy papież Paweł VI powołał nowe pełnoprawne diecezje, wśród nich gorzowską, koszalińsko-kołobrzeską i szczecińsko-kamieńską. Diecezja gorzowska należała do metropolii wrocławskiej, natomiast koszalińsko-kołobrzeska i szczecińsko-kamieńska do metropolii gnieźnieńskiej. Jan Paweł II 25 marca 1992 r. powołał do istnienia metropolię szczecińsko-kamieńską, do której włączył diecezję koszalińsko-kołobrzeską oraz zielonogórsko-gorzowską (do 1992 r. była to diecezja gorzowska). Tym samym tereny, które w latach 1945-1972 tworzyły jedną administrację apostolską, po dwóch dekadach stały się jedną metropolią Kościoła Rzymskokatolickiego.
Archidiecezja szczecińsko-kamieńska to najdalej na zachód wysunięta diecezja w Polsce. Szczecin jest głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym tej części kraju. To właśnie w tym mieście swoją siedzibę ma Wydział Teologiczny US, którego kadrę naukową tworzą duchowni i świeccy z trzech omawianych diecezji. Duszpasterstwo trzeźwości podlega bezpośrednio Wydziałowi Duszpasterskiemu Kurii Metropolitalnej (do 1992 r. Kurii Biskupiej) w Szczecinie. Funkcję diecezjalnego duszpasterza trzeźwości pełnił m.in. bp Stanisław Stefanek TChr, a ostatnio ks. Robert Włodkowski i obecnie ks. Marek Jaworski. Podobnie jak w innych diecezjach, szczecińskie duszpasterstwo trzeźwości, współpracuje z lokalnymi klubami abstynenckimi oraz poradniami, które pomagają uzależnionym wyjść z nałogu. Aktywni apostołowie trzeźwości z terenu archidiecezji zostali odznaczeni m.in. przez bp. Tadeusza Bronakowskiego, który przyznał im medale "Trzeźwymi bądźcie". Odznaczenia, w imieniu przewodniczącego Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości, wręczył szczecińskim działaczom ruchów trzeźwościowych, 28 września 2013 r., bp Stefan Regmunt podczas VII Marszu Rodziny dla Trzeźwości w Gorzowie Wielkopolskim.
Diecezja zielonogórsko-gorzowska jest bezpośrednią następczynią administracji apostolskiej, która swoim zasięgiem obejmowała ogromny teren północno-zachodniej Polski. Biskupi i kapłani Kościoła Gorzowskiego i Zielonogórsko-Gorzowskiego zawsze stali na czele walki o trzeźwość Narodu. Duszpasterstwem trzeźwości kierowali: Kuria Biskupia i diecezjalni duszpasterze trzeźwości: ks. Dionizy Łyduch i obecnie ks. Henryk Grządko (od 1994 r.; członek Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości). W duszpasterstwo trzeźwości zaangażowane są osoby świeckie, przede wszystkim: członkowie klubów abstynenckich i grup samopomocowych, pracownicy lecznictwa odwykowego, przedstawiciele ruchów i organizacji kościelnych. Parafie diecezji zielonogórsko-gorzowskiej realizują ogólnopolski program Apostolstwa Trzeźwości oraz podejmują własne inicjatywy na rzecz trzeźwości. Do najbardziej efektywnych przedsięwzięć należy zaliczyć: rekolekcje trzeźwości w Sanktuarium Matki Bożej w Rokitnie, Pielgrzymki Trzeźwości do Rokitna i innych sanktuariów, parafialne rekolekcje trzeźwości, akcje organizowane przez ruchy i organizacje trzeźwościowe.
Diecezja koszalińsko-kołobrzeska od początku swojego istnienia w ramach Wydziału Duszpasterskiego Kurii Biskupiej, posiada stanowisko duszpasterza ds. trzeźwości. Na przestrzeni lat byli to: ks. Marian Wichłacz COr, ks. Krzysztof Włodarczyk, ks. Józef Oleski, ks. Włodzimierz Bartkowiak, ks. Piotr Pękul, ks. Marcin Górski i obecnie ks. Piotr Zieliński (od 2012 r.). Poszczególni duszpasterze diecezjalni, we współpracy z referentami dekanalnymi ds. trzeźwości, rozkrzewiali troskę o trzeźwość we wszystkich zakątkach diecezji. Do najbardziej aktywnych liderów ośrodka koszalińskiego należy zaliczyć takie osoby: śp. Józef Niekrasz - założyciel Ruchu Trzeźwości im. św. Maksymiliana Kolbego w Koszalinie, Eugeniusz Sendlewski - przewodniczący diecezjalnego zespołu trzeźwości, Tadeusz Rogowski - przez wiele lat redaktor naczelny ogólnopolskiego miesięcznika "Trzeźwość", Adam Sadłyk - prezes koszalińskiego koła Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta. Poza codzienną pracą na rzecz trzeźwości należy podkreślić bardzo ważne inicjatywy jakimi są: rekolekcje trzeźwościowe (wiosenne i jesienne) w CEF Koszalin, które regularnie od wielu lat prowadzi ks. prałat Krzysztof Włodarczyk, Ogólnopolska Pielgrzymka Trzeźwości na Górę Chełmską (pierwsza sobota sierpnia) oraz Regionalna Pielgrzymka Trzeźwości z Polanowa na Świętą Górę Polanowską (ostatnia niedziela sierpnia).
Cieszymy się z faktu, że po archidiecezji przemyskiej, która trwa na polskiej ziemi od ponad sześciu wieków, sztandar przybywa na nasze tereny, które dopiero od niespełna siedemdziesięciu lat są polskie i ponownie katolickie. Mamy wielką nadzieję, że ten widzialny znak naszego duszpasterstwa - Sztandar - umocni nas i ugruntuje w podejmowanych zadaniach i inicjatywach trzeźwościowych. Niech dobry Bóg, który zna nasze serca i potrzeby, dopomoże w wiernym wypełnianiu Jego świętej woli w naszym życiu.
Ks. Piotr Zieliński
